Oświadczenie o niepodleganiu wyłączeniu z postępowania osób wykonujących czynności w postępowaniu

Z punktu widzenia przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, oraz zawarcia ważnej umowy jest jednym z najważniejszych dokumentów składanych w toku postępowania. Poświęcono mu tylko jeden artykuł w ustawie PZP.

Art. 17. 1. Osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia podlegają wyłączeniu, jeżeli:
1) ubiegają się o udzielenie tego zamówienia;
2) pozostają w związku małżeńskim, w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia lub są związane z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli z wykonawcą, jego zastępcą prawnym lub członkami organów zarządzających lub organów nadzorczych wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia;
3) przed upływem 3 lat od dnia wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia pozostawały w stosunku pracy lub zlecenia z wykonawcą lub były członkami organów zarządzających lub organów nadzorczych wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia;
4) pozostają z wykonawcą w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tych osób;
5) zostały prawomocnie skazane za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia, przestępstwo przekupstwa, przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu lub inne przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych. 2. Osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia składają, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, w formie pisemnej oświadczenie o braku lub istnieniu okoliczności, o których mowa w ust. 1. Przed odebraniem oświadczenia, kierownik zamawiającego lub osoba, której powierzył czynności w postępowaniu, uprzedza osoby składające oświadczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
2a. Kierownik zamawiającego lub osoba, której powierzył czynności w postępowaniu, w razie uzasadnionego podejrzenia, że pomiędzy pracownikami zamawiającego lub innymi osobami zatrudnionymi przez zamawiającego, które mają bezpośredni lub pośredni wpływ na wynik postępowania, a wykonawcami zachodzi relacja określona w ust. 1 pkt 2–4, odbiera od tych osób, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, oświadczenie w formie pisemnej w przedmiocie okoliczności, o których mowa w ust. 1. Przed odebraniem oświadczenia, kierownik zamawiającego lub osoba, której powierzył czynności w postępowaniu, uprzedza osoby składające oświadczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
3. Czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia podjęte przez osobę podlegającą wyłączeniu po powzięciu przez nią wiadomości o okolicznościach, o których mowa w ust. 1, powtarza się, z wyjątkiem otwarcia ofert oraz innych czynności faktycznych niewpływających na wynik postępowania.
Oświadczenie, o którym tu mowa jest takie ważne właśnie ze względu na ust. 3 powyższego artykułu. Praktycznie każda czynność Zamawiającego dokonana z udziałem osób, które powinny być wyłączone z postępowania podlega powtórzeniu. Wszystko jest proste jeśli jeszcze nie została zawarta umowa, ale jeśli w wyniku postępowania obarczonego wadą prawną zostaje zawarta umowa zachodzi naruszenie dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w art. 17 ust. 4 i 5 Ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
4. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezłożenie przez kierownika zamawiającego, członka komisji przetargowej oraz inne osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego po stronie zamawiające go lub mogące mieć wpływ na wynik tego postępowania oświadczenia o braku lub istnieniu okoliczności powodujących wyłączenie z tego postępowania.
5. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niewyłączenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego osoby podlegającej wyłączeniu z takiego postępowania na podstawie przepisów o zamówieniach publicznych.
Jak więc powinno się postępować, żeby nie mieć problemów z naruszeniem dyscypliny finansów publicznych? Otóż wszystko zależy od tego, czy kontrolujący będą podchodzić do problemu w sposób liberalny, czy nie.

Wydaje się, że wystarczy jeden raz w postępowaniu złożyć oświadczenie o niepodleganiu wyłączeniu. Ale to nie takie proste. Najpierw należy określić moment, w którym może zajść przesłanka do wyłączenia osoby w postępowaniu.

Z analizy językowej art. 17 ust. 3 ustawy PZP wynika, że chodzi o czynność w postępowaniu (od chwili jego wszczęcia do chwili poinformowania o wyborze oferty najkorzystniejszej). Pierwszy moment, w którym osoba może się wyłączyć z postępowania, lub zostać wyłączona następuje w chwili, kiedy Zamawiający pozna chociaż jeden podmiot, który ubiega się o udzielenie zamówienia. W zależności od postępowania ten moment może być różny (pomijam oczywiście przypadek, w którym członek komisji przetargowej ubiega się o udzielenie zamówienia). Bezspornym pozostaje fakt, że członkowie komisji przetargowej powinni być pouczeni o konieczności złożenia oświadczenia pod groźbą odpowiedzialności karnej i w chwili, kiedy sami stwierdzą, że powinni się z postępowania wyłączyć składają stosowne oświadczenie.

Problemem jest ile razy dane oświadczenie powinno się złożyć? Osobiście uważam, że z treści art. 17 ust. 2 ustawy PZP wynika, że jeden raz. W przedmiotowym przepisie jest mowa o "oświadczeniu", a nie "oświadczeniach". Uważam więc, że oświadczenie o niepodleganiu wyłączeniu z postępowania powinno złożyć się po otwarciu ofert, a jedynie osoby podlegające wyłączeniu z postępowania powinny złożyć oświadczenie niezwłocznie po uzyskaniu informacji o konieczności wyłączenia. Za takim tokiem rozumowania przemawia dodatkowo wykładnia językowa art. 17 ust. 2a - kierownik zamawiającego odbiera na dowolnym etapie postępowania od osób wykonujących czynności w postępowaniu oświadczenie (czyli oświadczenie składane jest więcej niż jeden raz).

Niestety kontrolujący zamówienia publiczne niejednokrotnie nie uważają tak samo. Wiele razy spotkałem się z problemem, w którym zarzucano Zamawiającemu, że osoby wykonujące czynności powinny złożyć oświadczenia po każdej czynności, w której pojawia się nowy Zamawiający (czyli w sytuacji gry wpływają pytania od wykonawców, za każdym razem po udzielonej odpowiedzi).

Uwaga
W przypadku zamówień z wykorzystaniem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej należy bezwzględnie odbierać oświadczenia o niepodleganiu wyłączeniu z postępowania od wszystkich osób biorących udział w każdej czynności wykonywanej w wyniku otrzymania korespondencji od Wykonawcy. Instytucje zarządzające środkami unijnymi mają do dyspozycji "taryfikatory" według, których nakładają na Zamawiających korekty finansowe. Zawsze jest tam pozycja, która pozwala nałożyć korektę finansową na Zamawiającego za nie odebranie od osób wykonujących czynności w postępowaniu stosownego oświadczenia o niepodoleganiu wyłączeniu z postępowania osób wykonujących czynności w postępowaniu. Należy też dokumentować, które osoby były obecne przy dokonywaniu określonych czynności.

Podsumowanie
Tylko od Zamawiających zależy ile razy będą odbierali oświadczenia od osób wykonujących czynności w postępowaniu. Ja uważam, że wystarczy jeden raz, a osoby, które podlegają wyłączeniu powinny pilnować tego same.

Przy wykorzystaniu środków z UE bezpieczniej odbierać oświadczenia do każdej czynności.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Dziękuję za komentarz